تیم طراحی با یک تصمیم مهم روبرو بود: از میان صدها حوزه موجود کدام را برای بررسی انتخاب کنند؟ انتخاب نهایی آنها شامل این موارد بود:
- تحرک (توانایی خروج از خانه)
- حملونقل
- دسترسی به ساختمانها
- آموزش و یادگیری
- اشتغال
- استفاده از اینترنت
- ارتباطات اجتماعی و حمایت دیگران
- فعالیتهای فراغتی
- زندگی اقتصادی (توانایی پرداخت هزینهها)
- نگرش و رفتار دیگران
درس مهم: به جای جمعآوری اطلاعات دقیق در حوزههای محدود، حوزههای متنوعی را پوشش دهید که برای همه پاسخدهندگان معنادار باشد.
ساختار طلایی سؤالات: الگویی برای طراحی پرسشنامه
یکی از نوآوریهای مهم EHSIS، ساختار ثابت سؤالات در تمام حوزهها بود. برای هر حوزه، این سه گام دنبال میشد:
گام اول: آیا تمایل به مشارکت در این حوزه را دارید؟
گام دوم: چه موانعی بر سر راه شما وجود دارد؟
گام سوم: اگر مانع مربوط به مشکل سلامتی است، آیا کمبود تجهیزات یا کمک شخصی نقش دارد؟
این ساختار ثابت، بار شناختی پاسخدهندگان را کاهش داد و مقایسه دادهها را در حوزههای مختلف ممکن ساخت.
فرآیند سه مرحلهای آزمایش: چگونه از شکست پرسشنامه جلوگیری کنیم؟
شاید مهمترین بخش این پروژه، فرآیند سیستماتیک آزمایش پرسشنامه بود. این فرآیند در سه موج طراحی شد:
- موج اول: آزمایش در کشور مبدأ
پرسشنامه ابتدا در بریتانیا با ۳۰ مصاحبه شناختی و ۷۰ مصاحبه میدانی آزمایش شد. هدف؟ بررسی درک مفاهیم و عملکرد پایه سؤالات.
- موج دوم: گسترش به ۱۰ کشور
پرسشنامه به ۱۰ کشور اروپایی با فرهنگهای متفاوت رفت. اینجا بود که مشکلات واقعی آشکار شدند مثلاً: کلمه "معلولیت" در برخی کشورهای اروپای شرقی بار منفی داشت
- موج سوم: آمادهسازی نهایی
هر ۲۸ کشور پرسشنامه را در شرایط واقعی آزمایش کردند و ترجمه نهایی را بومیسازی نمودند.
نکته کلیدی: برای صرفهجویی در هزینه و زمان، نیازی به آزمایش پرسشنامه در همه کشورها در همه مراحل نیست. یک رویکرد پلکانی و افزایشی میتواند بسیار مؤثر باشد.
ترجمه: قاتل خاموش اعتبار پرسشنامه
پروژه EHSIS نشان داد که ترجمه بد میتواند تمام زحمات طراحی را هدر دهد. آنها از پروتکل ترجمه تیمی استفاده کردند که شامل این مراحل بود:
- ترجمه توسط چند مترجم مستقل
- بررسی و تلفیق ترجمهها توسط تیم متخصص
- بازبینی توسط کارشناس موضوعی
- آزمایش میدانی نسخه ترجمهشده
۷ اصل طلایی برای طراحی پرسشنامه بینالمللی
- مدل مفهومی خود را شفاف تعریف کنید (قبل از نوشتن اولین سؤال)
- ساختار سؤالات را استاندارد کنید (برای کاهش بار شناختی)
- آزمایش پلکانی در چند کشور (از ساده به پیچیده)
- پروتکل ترجمه تیمی را جدی بگیرید (ترجمه تحتاللفظی کافی نیست)
- دستورالعملهای دقیق بنویسید (راهنمای مصاحبهگر را بخشی از طراحی بدانید)
- ارتباط مستمر با مجریان حفظ کنید (با FAQ منظم)
- تغییرات را مستند کنید (گزارش کیفیت پس از اجرا)
Wilmot, A. (2020). Measuring disability equality in Europe: Design and development of the European Health and Social Integration Survey questionnaire. In P. C. Beatty, D. Collins, L. Kaye, J. L. Padilla, G. B. Willis, & A. Wilmot (Eds.), Advances in questionnaire design, development, evaluation and testing (pp. 545–567). John Wiley & Sons.
دیدگاههای شما:
اولین نفری باشید که دیدگاه خود را بیان می کند.